Historia miłości i odrazy

Książka “Lisy. Historia miłości i nienawiści“ (https://www.taniaksiazka.pl/lisy-historia-milosci-i-odrazy-lucy-jones-p-1293798.html) opowiada o popularnym drapieżnym ssaku, którego postać kojarzą nawet dzieci, a który towarzyszy ludzkości od niepamiętnych czasów, a jest nim lis. Angielska pisarka i dziennikarka Lucy Jones, autorka bloga fotograficznego o dzikiej przyrodzie Wildlife Daily, prowadzi czytelnika przez meandry stereotypów, faktów i wyobrażeń na temat lisów. Ponieważ zwierzęta te żyją praktycznie wszędzie, zarówno w bardzo ciepłych warunkach afrykańskich, jak i w klimacie polarnym, to dorobiły się wielu opinii na swój temat, baśni i opowiadań je opisujących, zwolenników i przeciwników. Książka jest analizą relacji, jakie przez stulecia zawiązywały się między ludźmi, a lisami – na przykładzie m.in. literatury i sztuki. Jest to historia miłości i odrazy, które nieustannie się przeplatały. Lucy Jones bada również, jak postrzeganie lisa w danej kulturze jest powiązane z ogólnym stosunkiem do świata przyrody w danym miejscu. Autorka opisuje ponadto zwykłą codzienność lisów – ich zwyczaje i tryb życia. Przybliża także czytelnikom historyczne, tradycyjne sposoby polowań na te zwierzęta, motywy myśliwych oraz sposoby dbania o młode lisy w okresach niełowieckich.

Współcześni rozmówcy

Konfrontując się ze współczesnymi poglądami o lisach, autorka prezentuje różne postacie, z którymi sama rozmawiała:

  • myśliwych polujących na lisy
  • obrońców praw zwierząt (a więc i lisów)
  • aktywnych przeciwników polowań (sabotażystów uniemożliwiających polowanie w sposób czynny)
  • weterynarzy leczących dzikie zwierzęta
  • zwykłych ludzi, którzy postrzegają lisa jako szkodnika

Powstały w efekcie tych rozmów zapis jest bardzo obiektywny i skutecznie wyczerpuje temat współczesnych postaw ludzkich w odniesieniu do lisów.

Analiza historyczno-literacka

Lucy Jones zgłębiając prawdę o lisach przybliża czytelnikom mentalność ludzi z różnych czasów i różnych kultur. Zagląda do mitologii greckiej, gdzie lis funkcjonował w roli potwora, syna również potwornej Echidny. Przypomina o konotacjach biblijnych – tam lisami nazywa się fałszywych proroków. Przywołuje również alegoryczne bajki francuskie, w których lis Renart jest symbolem sprytu i przebiegliwości. Cechy te pojawiają się również w wyobrażeniach arabskich – w tamtym kręgu kulturowym mawia się, że lisy potrafią oszukać śmierć (choć są przy tym słabe i tchórzliwe).  Z drugiej strony jednak, postać lisa potrafi fascynować. Jest niejednoznaczna, budzi kontrowersje. Historia zna sytuacje, gdy człowiek częściowo oswoił lisa, są też miejsca, gdzie ceni się go za udaną walkę z gryzoniami – szkodnikami zboża. Lis, ze swoim efektownym wyglądem i inteligentnymi oczami, niesie ze sobą nie tylko chytrość i okrucieństwo, lecz także tajemniczość i majestatyczność.

Książka uzyskała nagrodę Roger Deakin Society of Authors.

Coffee obraz autorstwa freepik - www.freepik.com